کارشناس بازار سرمایه با انتقاد از تبلیغ خرید نقره در شبکه های اجتماعی و هشدار درباره بازارهای بدون نظارت مانند رمزارزها، توصیه می کند سرمایه گذاران خرد به سراغ ابزارهای قانونی از جمله صندوق های طلا و بازار سهام بروند و از خریدهای هیجانی پرهیز کنند.
به گزارش کافه مدیران به نقل از اقتصادنیوز، نوسانی شدن بازارها و جهش های چندین باره در بازارهای ارز و طلا چه سیگنالی را به دیگر بازارها می دهد؟ واکنش سرمایه گذاران خُرد به این نوسانات چگونه باید باشد و چه بازارهایی را برای حفظ ارزش پول خود زیر نظر داشته باشند؟
همایون دارابی کارشناس بازار سرمایه به اقتصادنیوز می گوید: «رفتار هیجانی و خریدهای خارج از قاعده برای مردم و اقتصاد زیانبار است.»
وی تاکید دارد؛«فشار تسویههای پایان سال به بازار آزاد، قیمت نرخ را بالا میبرد. از آن طرف، فشارهای آمریکا در قالب تحریم در امارات، ترکیه، عراق و افغانستان متأسفانه شدید شده و ما شاهد آن هستیم دسترسی به ارز هم برای بنگاهها سختتر شده است.»
گفتگوی اقتصادنیوز را با همایون دارابی، تحلیلگر اقتصادی را می خوانید.
مسئله اساسی این است که در اقتصاد ایران با کسری بودجه پایدار و طولانی مدت از دهه ۱۳۵۰ به آن طرف مواجه هستیم. متأسفانه چون کسری بودجه داریم، دولت ها برای جبران آن، نقدینگی را بالا میبرند و وقتی نقدینگی بالا میرود، تورم ایجاد میشود.
از آن طرف ماهیانه حدود 4 درصد تورم داریم، ولی مثلاً قیمت ۷۰ هزار تومانی ارز از ۱۱ ماه پیش به این طرف ثابت است.حالا یک حساب و کتاب کنیم. ۴ درصد ضربدر ۱۱ یعنی ۴۴ درصد. حالا ۴۴ درصد را ضربدر ۷۰ هزار تومان می کنیم؛ اگر نرخ ارز دولتی را به همین صورت عادی بالا می آوردند الان نرخ ارز باید حدودا 108 هزار تومان می شد.
چرا با جهش قیمت ها مواجهیم؟
ولی چون دولت اجازه نمیدهد قیمتها به صورت طبیعی و ماهانه اصلاح شوند، ما با جهش قیمت ها مواجه میشویم که بعضی از مقاطع و بعضی از اتفاقات، این جهشها را تصویر میکند. یکی از آن مقاطعی که هر سال با آن مواجه هستیم، پایان سال مالی میلادی است.
تجار برای تسویه پایان سال خودشان به ارز نیاز دارند و اگر دولت نتواند – مثل همان چیزی که الان در شرایط اخیر در مورد واردات نهادههای کشاورزی مطرح شده – ارز لازم را تأمین کند، تاجر برای حفظ اعتبارش نزد طرف خارجی مجبور است از بازار آزاد، طلا یا ارز بخرد و برای تسویه از آن استفاده کند؛ به این امید که در آینده بتواند پولش را از دولت بگیرد.
فشار تسویههای پایان سال به بازار آزاد، قیمت نرخ را بالا میبرد. از آن طرف، فشارهای آمریکا در قالب تحریم در امارات، ترکیه، عراق و افغانستان متأسفانه شدید شده و ما شاهد آن هستیم دسترسی به ارز هم برای بنگاهها سختتر شده است. مجموعه این عوامل، یعنی عدم اصلاح مداوم قیمتها، سرکوب آنها، تحریم سنگین و نیازهای تجار برای تسویه پایان سال باعث میشود تا ۱۰ دی ماه نرخ ارز بالا برود.
از ۱۰ دی ماه به بعد با مقداری کاهش نرخ ارز مواجه می شویم اما دوباره در ۱۵ اسفند یک سری از مسائل را داریم که ناشی از تسویه تعهدات ارزی داخلی است.
*در چنین شرایطی که قیمت ارز و طلا بالا می رود، معمولا نگرانی و نااطمینانی جدید به مردم تزریق می شود و ترس از دست رفتن ارزش ریالی باعث می شود به سمت بازارها هجوم ببرند. از نگاه شما خطرات این هجوم یک باره مردم به بازارها چیست؟
به هر حال رفتار هیجانی و خریدهای خارج از قاعده برای مردم و اقتصاد زیانبار هست. ما امیدوار هستیم بازارهای سالمتری مثل بازار سهام جایگزین این قضایا شوند و دولت با عدم سرکوب قیمتها اجازه دهد آن چیزی که باید اتفاق بیفتد، به آرامی رخ دهد و دچار شوک نشویم.
مهمترین توصیه پیش از سرمایه گذاری در بازارها
*توصیه شما به سرمایه گذاران خرد برای تصمیم گیری اقتصادی بهتر چیست؟
توصیه من این است گر میخواهند سرمایهگذاری کنند، ضمن دریافت مشورت، ریسک را در نظر داشته باشند و از ابزارهای قانونی مثل صندوق طلا و ابزارهای بورس کالا استفاده کنند تا خودشان را با خطر سرمایهگذاری فیزیکی مواجه نبینند.
سرمایهگذاری فیزیکی در طلا و ارز علاوه بر هزینههای بالا، نگهداری سختی دارد. از سوی دیگر میتواند آسیبهایی را به همراه داشته باشد. اما ابزارهای بورس کالا مثل صندوق طلا، گواهی شمش و سکه ارزانتر و مطمئنترند و نقدشوندگی بهتری دارند.
*این روزها در شبکه های اجتماعی، افرادی که حساب کاربری مرتبط با حوزه سرمایه گذاری دارند، مردم را به خرید نقره تشویق می کنند و بر این باورند نقره هم اکنون بازدهی بیشتری در مقایسه با طلا دارد. از نگاه شما سرمایه گذاری در نقره و بازارهایی مثل پلاتین درست است یا نه؟ و اینکه اگر مردم بخواهند در این حوزه سرمایه گذاری کنند چه راه مطمئنی وجود دارد؟
به آن میزانی که می توانیم برای طلا اطمینان قائل باشیم برای نقره نمیتوانیم این اطمینان را در نظر بگیریم. یکی از مشکلات نقره، نقدشوندگیاش است و امیدواریم به زودی صندوقهای نقره هم معرفی شوند.
نقره در ایران حباب دارد
متأسفانه نقره در ایران حباب دارد. از طرفی با افزایش قیمت، معادن فلزاتی مثل مس و کانیهایی که معمولاً نقره به همراه شان هست، فعالتر میشود و میزان تولید نقره بالا میرود. یکی از دلایلی که نقره نتوانست در سالهای گذشته هم پای طلا رقابت کند، افزایش شدید عرضهها است. در مورد رقابت طلا و نقره، همچنان کفه ترازو به طرف طلا و بعد در یک مرحله بالاتر، پلاتین شاید گزینه بهتر باشد.
سرمایه گذاران خرد وارد بازارهای فاقد قانون و نظارت نشوند
*همزمان با رشد قیمت طلا و ارز در داخل کشور، با ریزش قیمت بیت کوین مواجه شدیم. همین امر باعث شده برخی سرمایه گذاران ایرانی، سرمایه خود را از این بازار به سمت بازار طلا و ارز منتقل کنند. ریسکی در این کوچه سرمایه وجود دارد یا …؟
این بازارها اصلاً بازارهای تحت نظارت نیستند. رفتارهای سفتهبازانه در این بازارها بسیار شدید است و معمولاً بسیار هم حرفهای و سخت هستند. تعداد بسیار زیادی از دوستان متأسفانه در این چند هفته یا یک ماه اخیر دچار مشکلات سنگینی در بازار کریپتو شدهاند و این مسئله آسیبزا است. هر موج از رفتارهای هیجانی، الان آنها را با زیانهای هنگفتی مواجه کرده است.
هرچند بخشی از این ضرر را می توانند با افزایش نرخ ارز جبران کنند ولی در نهایت حداقل فرصت را از دست دادهاند. توصیه به همه این است که واقعاً وارد بازارهای تحت نظارت و بدون قانون نشوند. از بازار کریپتوها که هیچ جا به رسمیت شناخته نشده، دور باشند و به ابزارهای قانونی و در دسترسی که وجود دارد، بسنده بکنند.
*در این شرایط بازار سهام، خودرو و مسکن تا چه میزان گزینه مطمئنی برای سرمایه گذاری محسوب می شوند؟
مسکن بیش از اندازه در ایران گران است
در مورد مسکن و خودرو هم فعلاً دچار رکود هستیم. مسکن بیش از اندازه در ایران گران است و با واقعیتهای شرایط اقتصاد که در کشور متجلی است، همراه نیست. بحث کم آبی، آلودگی هوا و مسائل دیگر اجازه نمیدهد نرخها در این حدود باقی بمانند. ما با این قیمتهای عجیب و غریب نمیتوانیم برای مدت طولانی کنار بیاییم.
بازار خودرو هم خیلی وابسته به میزان واردات و شرایط خودروسازهای داخلی است. اگر آنجا هم دولت دست از سرکوب خودروسازهای داخلی و قیمتگذاری دستوری بردارد، شرایط میتواند بهتر باشد.